Zelf samengestelde galerij
klokken
Gemaakt door:Onbekend
Zakhorloge
Een horloge met een zilveren binnen- en buitenkast. Ook de cijferring is van zilver, maar het midden van de wijzerplaat bestaat uit een druk geornamenteerd en opengewerkt plaatje van verguld koper, waaronder zich een geblauwde stalen schijf bevindt. In de binnencirkel van de wijzerplaat zit boven het cijfer VI de ronde opening voor de datum. Het uurwerk heeft binnen de platines zogenaamde Egyptische pilaren. De achterplatine is, zoals gebruikelijk, grotendeels bedekt door de kloof en de plaat van de regulering, beide druk bewerkt. De kloof heeft hier de vorm van een slinger-brug: de balans is zo afgedekt dat in de halfronde opening slechts een spaak zichtbaar is, waarvan de heen en weer gaande beweging doet denken aan de slinger van een klok. Op het onbedekte deel bevindt zich de signatuur Van der Spigt Groningen N94. Dit horloge vertoont naast Amsterdamse ook Engelse invloeden. De slingerkloven lijken sterk op die welke men omstreeks 1700 bij sommige Londense horloges vindt. Merkwaardigerwijze hebben die vaak een gegraveerde mannenkop in het ornament en dit nu is ook het geval met het door Van der Spigt vervaardigde horloge. Men mag daarom aannemen dat hij zo'n Engels horloge heeft gekend. Deze Engelse horloges hadden vrijwel zonder uitzondering een kloof met een voet. De brug met twee voeten komt in deze tijd veel in Amsterdam voor. De wijzerplaat doet sterk denken aan Amsterdams werk uit het begin van de achttiende eeuw. Het middendeel, waarvan het ornament bestaat uit ranken, geplaatst op een spiraal, komi op een aantal Amsterdamse horloges nagenoeg precies zo voor. Het maken van wijzerplaten was vermoedelijk een gespecialiseerd ambacht en het is waarschijnlijk dat Van der Spigt zich deze plaat uit Amsterdam heeft laten toeleveren. De achter op de cijferring twee maal ingekraste naam Klock duidt wellicht op de werkplaats van de belangrijke horlogemaker Pieter Klock die werkzaam was van ca. 1700 tot ca. 1740. Uit deze gegevens, rekening houdend met een zekere achterstand van de mode in Groningen ten opzichte van Amsterdam, mag geconcludeerd worden dat het horloge dateert uit omstreeks 1720. Ook de naar binnen gebogen rand van de buitenkant rechtvaardigt deze, vrij vroege, datering. Dit horloge is niet het enige werk dat van Van der Spigt bekend is. In de collectie van het Rijksmuseum bevindt zich een zeer fraaie staande klok uit de Amsterdamse periode, terwijl het Nederlands Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum te Schoonhoven een zilveren chronoscoophorloge uit de Groningese periode bezit. Bij de laatste wordt de tijd door bewegende uurcijfers aangegeven: een technisch grapje, dat vooral in Amsterdam geliefd was. Het uurwerk van het horloge in Schoonhoven, dat het nummer 105 draagt, vertoont grote gelijkenis met het hier beschreven horloge uit ca. 1720. Interessant is dat in de binnenkast van beide horloges een kastenmakersmerk 1M is ingeslagen. Welke maker achter deze initialen verborgen zit, is niet helemaal zeker. Dat hij in het noorden gevestigd was, lijkt waarschijnlijk, want buiten deze twee kasten is er geen werk van hem bekend. Wellicht betreft het hier het tweede merk van de Groninger zilversmid Thomas Muntingh, die werkzaam was sinds 1695 en voor het laatst vermeld wordt in 1723. In belangrijke centra als Amsterdam, Den Haag en Rotterdam was het gebruikelijk dat de makers hun produktie nummerden, in kleinere plaatsen minder. Het doel was ongetwijfeld dat de maker bij eventuele klachten over het horloge direct kon vaststellen wanneer en aan wie het verkocht was. De deskundige kan aan de hand van deze nummering de horloges van dezelfde maker ten opzichte van elkaar dateren.
Zakhorloge
Spigt, Philip van der
1/0
Een horloge met een zilveren binnen- en buitenkast. Ook de cijferring is van zilver, maar het midden van de wijzerplaat bestaat uit een druk geornamenteerd en opengewerkt plaatje van verguld koper, waaronder zich een geblauwde stalen schijf bevindt. In de binnencirkel van de wijzerplaat zit boven het cijfer VI de ronde opening voor de datum.